ตอนที่ 2 : เวลาในการแช่เยือกแข็งสินค้า (Freezing Time)
จากบทความตอนที่แล้วได้กล่าวถึงรายละเอียด สาเหตุที่มาของเวลาในการแช่เยือกแข็งว่ามีตัวแปรอะไรเป็นส่วนสำคัญ สำหรับบทความนี้จะต่อเนื่องจากบทความที่แล้ว โดยจะอ้างอิงถึงสมการที่ใช้ในการคำนวณ เพื่อทำนายเวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็ง แต่ทั้งนี้เวลาดังกล่าวอาจจะมีการคลาดเคลื่อนได้ ซึ่งตัวแปรต่าง ๆ ในการคำนวนและตัวแปรที่แท้จริงในการทำงานอาจจะมีความคลาดเคลื่อนซึ่งจะต้องพิจารณากันต่อไป
ในเนื้อหาบทความนี้จะกล่าวถึงการใช้สมการทางคณิตศาสตร์ในการทำนายเวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็ง โดยจะใช้สมการทางคณิตศาสตร์ดังต่อไปนี้
- สมการ Plank (Plank’s Equation)
- สมการ Nagaoka (Nagaoka’s Equation)
- สมการ Levy (Levy’s Equation)
- สมการ Cleland and Earle (Cleland and Earle‘s Equation)
1. สมการ Plank (Plank’s Equation)
สมการ Plank (Plank’s Equation) เป็นหนึ่งในสมการที่ใช้คำนวณหาเวลาในการแช่เยือกแข็งที่อิงอยู่บนพื้นฐานสมดุลพลังงาน (Energy Balance) ซึ่งมีสมการในการคำนวณดังต่อไปนี้

tF = เวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็ง , วินาที
ρ = ความหนาแน่นของสินค้า ,kg/m3
LV = ค่าความร้อนแฝงของการเยือกแข็งของสินค้า , kJ/kg
TF = อุณหภูมิจุดเยือกแข็งสินค้า(Freezing Point) , oC
T∞ = อุณหภูมิอากาศสิ่งแวดล้อม , oC
hc = สัมประสิทธิ์การพาความร้อน , W/(m2K)
kI = สัมประสิทธิ์การนำความร้อน , W/(m K)
a = ความหนาของสินค้า , mm
P,R = ค่าคงที่ตามลักษณะรูปร่างของสินค้า
ค่า สามารถหาได้จากตารางที่ 1 ซึ่งอ้างอิงลักษณะทางกายภาพของชิ้นสินค้าแต่ละรูปทรง หรือถ้าต้องการความละเอียดแม่นยำมากยิ่งขึ้นสามารถหาได้จากกราฟในรูปที่ 1
ตารางที่ 1 แสดงค่า ที่สัมพันธ์กับลักษณะทางกายภาพของสินค้าแต่ละรูปทรง
|
ทรงสี่เหลี่ยมแผ่น |
ทรงกระบอกยาว |
ทรงกลม |
|
|
P |
1/2 |
1/4 |
1/6 |
|
R |
1/8 |
1/16 |
1/24 |

รูปที่ 1 การหาค่า ที่สัมพันธ์กับลักษณะทางกายภาพของสินค้า

ค่า B1 = ความกว้างของสินค้า (b) , m / ความหนาของสินค้า (a) , m
ค่า B2 = ความยาวของสินค้า (c) , m / ความหนาของสินค้า (a) , m
ตัวอย่างการคำนวณหาเวลาในการแช่เยือกแข็งโดยวิธีการใช้สมการ Plank (Plank’s Equation) โดยมีรายละเอียด
ตัวอย่างที่1 : เนื้อวัวมีลักษณะเป็นก้อนสี่เหลี่ยม โดยมีขนาดความยาว (C) 1 เมตร ความกว้าง (b) 0.6 เมตร และ ความหนา(a) 0.25 เมตร โดยมีค่าสัมประสิทธิ์การพาความร้อน hc = 30W/(m2 K), อุณหภูมิสินค้าเริ่มต้น Ti= 5 oC , อุณหภูมิสินค้าสุดท้าย T = -10 oC , อุณหภูมิอากาศภาย ในห้อง T∞ = -30 oC , ความหนาแน่นของสินค้า ρ = 1,050 kg/m3 , ความร้อนแฝงของการเยือกแข็ง LV = 333.22 kJ/kg , เปอร์เซ็นต์น้ำในสินค้า (Moisture Contain) 74.5% , ค่าสัมประสิทธิ์การนำความร้อน kI = 1.108 W/(m K) และ อุณหภูมิจุดเยือกแข็งสินค้า TF = -1.75 oC จงคำนวณหาเวลาที่ใช้ในการแช่แข็งจากสมการ Plank
หาค่าของ B1 = 0.6/0.25 = 2.4 และ B2 = 1/0.25 ดังนั้นจากรูปที่ 1 ค่า P,R มีค่าเท่ากับ P = 0.3 และ R = 0.085
สมการ Plank

เมื่อแทนค่าต่างๆข้างต้นลงในสมการ Plank และจะได้

จากการใช้สมการ Plank ค่าเวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็งจะใช้เวลาโดยประมาณ 18.7 ชั่วโมง ซึ่งเมื่อพิจารณาโดยละเอียดของสมการ Plank ยังมีความไม่สมบูรณ์ โดยยังไม่ได้คิดค่าพลังงานที่เกิดจากความร้อนสัมพัทธ์ (Sensible Heat) โดยมีผู้นำสมการ Plank ไปปรับปรุงเพิ่มเติมหลายคนหนึ่งในนั้นคือ Nagaoka
2. สมการ Nagaoka ET Al. ( Nagaoka ET Al Equation)
สมการ Nagaoka ได้เพิ่มเติมรายละเอียดต่อจาก สมการ Plank เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยสมการ Nagaoka มีดังนี้

โดย
Ti เป็นอุณหภูมิของสินค้าแรกเริ่มก่อนเข้าห้อง , oC
T เป็นอุณหภูมิของสินค้าสิ้นสุด , oC
Cpu ค่าความจุความร้อนจำเพาะที่สูงกว่าจุดเยือกแข็ง , (kJ/kg oC)
CPI ค่าความจุความร้อนจำเพาะที่ต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง , (kJ/kg oC)
จากตัวอย่างที่ 1 เมื่อใช้สมการ Nagaoka ในการคำนวณจะได้เวลาในการแช่เยือกแข็งดังนี้

Cpu = 3.52 kJ/kg oC
CPI = 2.05 kJ/kg oC
แทนค่าข้างต้นในสมการ

แทนค่าในสมการ

จากการใช้สมการ Nagaoka จะเห็นได้ว่า เวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็งจะใช้เวลานานกว่าของสมการ Plank เพราะเราได้คำนวณค่าความร้อนสัมพัทธ์ (Sensible Heat) ของสินค้าก่อนและหลังเยือกแข็งเข้ามาพิจารณาด้วย แต่อย่างไรก็ตามได้มีการพัฒนาสมการของ Plank จนกลายเป็นสมการใหม่ชื่อว่าสมการ Levy ( Levy Equation) ดังมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
3. สมการ Levy (Levy Equation)
สมการ Levy ได้เพิ่มเติมรายละเอียดและพัฒนาต่อจาก สมการ Plank เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยสมการ Levy มีดังนี้

จากตัวอย่างที่ 1 เมื่อใช้สมการ Levy ในการคำนวณและแทนค่าต่างๆข้างต้นจะได้เวลาในการแช่เยือกแข็งดังนี้
/p>
4. สมการ Cleland and Earle (Cleland and Earle Equation)
สมการ Cleland and Earle ได้ถูกปรับปรุงและพัฒนาต่อจาก สมการ Plank เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยสมการ Cleland and Earle Levy จะใช้ค่าตัวเลขปราศจากมิติ (Nondimensional Number)

จากตัวอย่างที่ 1 เมื่อใช้สมการ Cleland and Earle ในการคำนวณและแทนค่าต่างๆข้างต้นจะได้เวลาในการแช่เยือกแข็งดังนี้

แทนค่าลงในสมการ

และหาค่า NPK

แทนค่า NSte, NPK เพื่อหา P,R

นำค่าที่ได้แทนลงในสมการ โดยที่ E =1 (รูปร่างเป็นแผ่นสี่เหลี่ยม), E= 2 (รูปร่างเป็นทรงกระบอก), E = 3 (รูปทรงเป็นทรงกลม)
NPK
จากโจทย์ปัญหาการแช่เยือกแข็งเนื้อวัวข้างต้น โดยอาศัยสมการการคำนวณเวลาที่ใช้ในการแช่เยือกแข็งได้สรุปรายละเอียดดังตารางที่2
ตารางที่2 แสดงผลสรุปการใช้สมการในการคำนวณเวลาแช่เยือกแข็งเนื้อวัว

จะเห็นได้ว่าเวลาในการแช่เยือกแข็งจากการใช้สมการข้างต้นมีความแตกต่างกัน การเลือกใช้สมการในการทำนายเป็นแค่แนวทางการประเมินเวลา เพราะความเป็นจริงเวลาในการแช่เยือกแข็งในทางปฏิบัติยังมีปัจจัยอื่นๆที่ควบคุมได้ยากเช่นการจัดเรียงสินค้า ปริมาณความชื้นในการแช่เยือกแข็งแต่ละครั้ง อุณหภูมิอากาศ อุณหภูมิสินค้าก่อนเข้า ปริมาณลม ขนาดและน้ำหนักของสินค้าในแต่ละครั้งและอื่นๆ
การใช้เวลานานเกินไปในการแช่เยือกแข็งย่อมเป็นผลเสียต่อโรงงานผู้ผลิตเพราะจะทำให้สูญเสียพลังงานมาก และคุณภาพของสินค้าลดลง ถ้าวิเคราะห์จากสูตรสมการการคำนวณเวลาในการแช่เยือกแข็ง จะพบว่าตัวแปรบางตัวสามารถเปลี่ยนแปลงได้ซึ่งจะทำให้เวลาในการแช่เยือกแข็งลดลง และไม่ส่งผลเสียต่อคุณภาพสินค้าแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
- R Plank. Beitrage zur Berechrung und Bewertung der Gefrigeschwindikeit von Lebensmittelm zeitschrift fur die gesamte kale Industrie. Beih Rcihe 3 (10):1-16, 1941.
- AK Fleming. Immersion freezing small meat products. In: Proceedings of the 12th International Congress of Refrigeration. Madrid, 2:683-694, 1967.
- RH Mascheroni, A Calvelo. A simplified model for freezing time calculation in foods. Journal of Food Science 47:1201-1207, 1982.
- QT Pham. An approximate analytical method for predicting freezing times for rectangular blocks of food stuffs. International Journal of Refrigeration 8:43-47, 1985.
- QT Pham. Extension to Plank’s equation for predicting freezing times of foodstuffs of simple shapes. International Journal of Refrigeration 7:377-383, 1984.
- AJ Ede. The calculation of the freezing and thawing of foodstuffs. Modern Refrigeration 52:52-55, 1949.
- J Nagaoka, S Takagi, S Hotani. Experiments on the freezing of fish by air blast freezer. Journal of Tokyo University of Fisheries 42(1):65-73, 1956.
- FL Levy. Calculating freezing time of fish in air blast freezers. Journal of Refrigeration 1:55-58, 1958.
- AC Cleland, R L Earle. Freezing time prediction for different final product temperatures. Journal of Food Science 49:1230-1232, 1984.